POWÓDZTWO PRZECIWEGZEKUCYJNE. WSZCZĘCIE EGZEKUCJI POMIMO ZAPŁATY LUB WYGAŚNIĘCIA WIERZYTELNOŚCI.

Możliwość zastosowania

W praktyce zdarzają się sytuacje, w których, po zakończeniu postępowania sądowego, pomimo zapłaty lub wygaśnięcia wierzytelności, uprawniony z tytułu wykonawczego kieruje sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego. Dochodzi on, kolejny raz, już spełnionego świadczenia, co stanowi ewidentne naruszenie praw dłużnika. Komornik Sądowy podczas wpływu wniosku o wszczęcie egzekucji, nie bada poprawności i zasadności wydania tytułu egzekucyjnego. Dłużnikowi pozostaje jednak, możliwość obrony swoich praw, na podstawie art. 840 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks Postępowania Cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) tj.. na podstawie powództwa opozycyjnego.

Tryb wniesienia

Dłużnik może skorzystać z trybu powództwa przeciwegzekucyjnego, w szczególności, w przypadku w którym spełnił świadczenie, doszło do skutecznego potrącenia wierzytelności czy zwolnienia z długu. Powództwo opozycyjne wymaga zachowania przesłanek formalnych, musi zostać zgłoszone do sądu właściwego dla miejsca prowadzenia egzekucji oraz musi zawierać wszystkie okoliczności (zarzuty) niezbędne dla jego uzasadnienia. Powołanie kolejnych, nowych okoliczności w toku sprawy nie jest możliwe.

Wybrane orzecznictwo

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2015r. Sygn. Akt I Aca 301/2015

Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania wywierają w szczególności takie zdarzenia materialnoprawne, jak: wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia zgodnie z jego treścią, potrącenie, odnowienie, zwolnienie z długu, świadczenie w miejsce spełnienia (datio in solutum). Natomiast skutek w postaci niemożności egzekwowania zobowiązania wywierają w szczególności takie zdarzenia materialnoprawne, jak: prolongata terminu spełnienia świadczenia, rozłożenie świadczenia na raty, przedawnienie roszczenia.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015r. Sygn. Akt VI CSK 653/14

  1. Prawo materialne określa, kiedy zobowiązanie wygasa, skoro zaś art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. nie wyłącza wypadku wygaśnięcia zobowiązania wskutek potrącenia, przeto i ta przyczyna wygaśnięcia może być podstawą tego powództwa.

  2. Według przepisów art. 498 i 499 k.c. sam zbieg wierzytelności nie powoduje ex lege potrącenia; umorzenie wierzytelności wzajemnych następuje dopiero z mocy jednostronnego oświadczenia dłużnika, a oświadczenie to – określone w przepisach prawa materialnego – wywołuje skutki materialnoprawne polegające na stworzeniu nowego, określonego stanu materialnoprawnego.